Onze rugzak
zondag 18 mei 2025
De rugzak
We zouden er allemaal één dragen. Een grote of zware, een kleine of lichte. En, onze rugzak zou een grote rol spelen in hoe we contacten leggen of een relatie proberen uit te bouwen. Ook in mijn rugzak is een behoorlijk zware kassei gedropt door het onverwachte overlijden van mijn partner. Nu al jaren geleden. Maar het heeft mijn kijk op het fenomeen rugzak wel gewijzigd.
Vooreest ging ik beseffen dat we pas spreken van een rugzak, figuurlijk dan, als we iets onaangenaams, iets verschrikkelijks of traumatiserend hebben meegemaakt. Voorbeelden kennen we allemaal. Maar letterlijk gebruiken we een rugzak meestal voor iets aangenaams of nuttigs, zoals een picknick, een flesje drank tegen de dorst, een water- en winddichte kledij, zonnebrandcrème, een gsm. In ons aards bestaan maken we ook hoogst aangename dingen mee: diploma, verliefdheden, huwelijksdag, geboorte, promoties, lotto, en ‘als Pasen op een maandag zou vallen’. Ze kleuren evenzeer hoe we in het leven staan maar het heeft er de schijn van dat ze de weg naar onze rugzak niet vinden. Jammer toch?
Verder menen velen dat een rugzak nieuwe relaties in de weg staat. Bij eenrelatiebreuk of overlijden van de partner heet het dan dat we hem of haar nog niet losgelaten hebben, dat we er nog te vaak aan denken, dat we nog niet klaar zijn voor iets nieuws.
Ik bekijk dit nu anders. Het idee dat er eerst een fase is voor rouw of verwerking en er pas daarna een fase kan aanbreken voor iets nieuws, is volgens mij nogal rationeel en artificieel. Zo loopt het niet. Traumatische ervaringen blijven in onze vezels hangen. We kunnen ze niet ‘uitdoen’ zoals we dat met een rugzak doen. Herinneringen, inclusief de pijn die ermee gepaard gaat, aanvaarden en zo lang als nodig ruimte geven, is ongetwijfeld een eerste belangrijke stap. Maar het voelt ook niet goed om er de hele dag over na te denken of te piekeren. Je kan niet enkel door te denken uit een modderpoel geraken, je moet je eruit bewegen. In actie komen dus, desnoods met enige tegenzin. Voor mij betekende dit dat ik op een bepaald moment ging kijken naar een dansoptreden buiten in de zon op een berg zand. Ik voelde mij er erg aangenaam door getroffen en verrast. Sinds dan zocht ik, soms eerst met een vleugje tegenzin, dingen op waarvan ik vermoedde dat ik er me blij zou bij voelen: een concert, een stukje ongerepte natuur, een aandachtverslindend boek, een voordracht, eens goed zot doen. Precies zulke heerlijkheden boden in mijn rugzak een tegengewicht voor al het depressieve. Ik denk dus dat het de evoluerende balans tussen beide is, die de kleur van ons voortbestaan en de slaagkansen van contacten en relaties uiteindelijk mee bepaalt.
En dan nog dit. Ik weet nu met zekerheid, hoe zwaar mijn rugzak bij momenten nog weegt, dat mocht iemand in mijn leven komen waarmee ik naar de hemel wil en mag vliegen, onze beide rugzakken, in de belastende betekenis, dat niet zullen verhinderen of belemmeren. Samen onze rugzakken dragen omdat we dat graag willen, is een andere optie dan uitputtend moeite doen om ze dicht te snoeren.
Wellicht zullen sommigen die dit lezen beweren dat het voor hen toch een beetje omgekeerd werkt: om iemand graag te kunnen zien, moeten rugzakjes eerst leeg gemaakt worden. De discussie erover blijft dus open.
‘Jawel, ik draag een rugzak.
Ze hoort bij mij.
Wie me echt wilt leren kennen,
krijgt haar er gratis bij.’
Enjoy the road
jijikwij
geplaatst door jijikwij - 1991 keer gelezen
Vorige berichten
EEN HONGERTJE
Hij had een plan. Om met haar uit te waaien aan zee. Te wandelen langs de waterlijn. Om daarna te terrassen, liefst met zon. Om nog garnaaltjes en ander vislekker in te slaan, richting kokkerellen tegen de latere avond aan. In huiselijk gezellige geborgenheid.
Ze begroetten elkaar aan het station. Juist op de geplande tijd. Hartelijk en met veel zon. Ze kenden elkaar en alle gebruikelijkheden over hoe de reis was geweest en of alles wel goed is in het leven, konden ze overslaan. Dus hij droomde meteen al richting kust. Maar niet zij: ‘ Ik heb precies een hongertje. Geen ontbijt deze ochtend. Je weet wel. Eerst ergens een broodje zoeken?’
‘Euhm…’ Zo beginnen alle verrassende wendingen. Om in een paar schaars gewonnen seconden zijn brein te breken over het plan: ‘ Nu al half drie, nog een broodje ergens met een koffie. Dus pas rond de vieren aan het water. Nog zon? Nog echt de moeite dan van ’t doen?’ Ondertussen al aan het stappen. Op haar ritme richting terrassen. ‘Zullen we?’ ‘Ja, natuurlijk.’ En zo geschiedde. Naast elkaar achter een tafeltje. Blik richting passerend volkje. Zij zalig genietend. Hij aan ’t proberen, maar nog gehinderd door het plan. ‘Een koffietje met pannenkoek.’ ‘En voor meneer?’ ‘Gewoon een koffie.’ ‘Geen pannenkoek?’ ‘Euhm…neen bedankt.’
Zij las wat hij niet met woorden uitdrukte en met: ‘Een beetje een dubbele ervaring.’ trok ze zijn aandacht een andere kant op. Naar wat ze die ochtend had meegemaakt. Wat haar had geboeid en soms ontspoord in een beklijvende workshop over stilte. Hij luisterde inlevend en ook bewonderend. Zijn plan schoof naar de achtergrond en hij verder onderuit op zijn stoel richting ontspannend genieten. Ook van de zon, de koffie en de geur van een nationaal streekgerecht op een belendend tafeltje.
Hun gesprek kabbelde voort. Nu meer over hem. Wat en wie zijn pad had gekruist. In goede en andere momenten. Zo vlood de tijd. In zichtbare verbondenheid en met wegdraaiende zon. Dus frisser per minuut. Ook in de gedachten. ‘Nog naar zee?’ probeerde hij, maar voelde meteen haar stilzwijgend antwoord. ‘Ach, misschien maar beter morgen, met meer tijd.’ ‘Doen we.’ was haar antwoord. En na ’t betalen ging het richting waar nog zon was. Een ander terras. Voor een apero ter inleiding van wat ongepland volgde: een echt vispannetje waarvoor mensen van verre kwamen.
Plannen! Wat zijn ze? Wie maakt ze? Waar komen ze vandaan? En vooral, wat doen ze met een mens? Ze vernauwen aandacht en maken blind voor de schoonheid van het moment, voor de kansen die zich nu aanbieden om met volle teugen te grijpen. Heerlijk is het om mee te gaan met de stroom en de stroom stromend te houden. De reis te beleven en niet te verkrampen voor een doel. Zo mijmerenden ze afsluitend bij een glaasje witte wijn.
Het rijkste plan is het plan om er geen te hebben!
Enjoy the road
jijikwij
DE ANDEREN!
Het zijn steeds weer die anderen. Zij antwoorden niet op mijn berichtjes en dus mis ik dates. Er lopen profiteurs rond in de boze wereld en dus toon ik mijn profiel niet op deze site. Zij produceren gemene, platte praat en dus zijn ze een antwoord of reactie van mijnentwege niet waard. Zij/hij neemt de jongste maanden meer afstand waardoor onze relatie verwatert. Zij denken enkel maar aan sex….
Het gaat er soms op lijken dat de medemens van ons leven een hel op aarde maakt. Om het met schrijver en filosoof Sartre helder te stellen: l’enfer c’est les autres. Maar er is ook die andere, vaak zeer beklijvende volkswijsheid: wat je in anderen ziet, zit in jezelf! Oei, dat klinkt enigszins akelig maar misschien toch ook gegrond. Wetenschappers hebben namelijk uitgevlooid dat als we bv. zelf betweterig zijn, de kans dan redelijk groot is dat we de buurman, die over alles en nog wat terstond een eigen mening loslaat, een dikke laag betweterigheid toedichten. En wie zelf de boze wereld wantrouwt zal daardoor overal en altijd niet te vertrouwen schepsels zien ronddolen. We zoeken gemakkelijk in anderen bevestiging van onszelf.
We doen dit onbewust en uit pure zelfverdediging. Het verschijnsel heet dan ook ‘defensieve projectie’. Het illustreert iets essentieels over onze waarneming van anderen. Wat we zien, zit vaker meer in “the eye of the beholder” (het oog van de waarnemer) dan bij de ander. Het goede nieuws is dan dat we veel over onszelf kunnen leren als we in gesprek gaan met wat we zelf over anderen denken of voelen. Zoals in de vermelde voorbeelden. Misschien dromen we er stiekem van om zelf eens rechtuit rechtaan onze platte mening te ventileren en durven we dat niet. Misschien stralen we zelf onbewust uit dat we tegenover onze partner beetje bij beetje afstand nemen en projecteren we dit op onze partner. Misschien zijn we zelf op sex belust maar willen we dat niet uiten en dichten we dit euvel dan maar toe aan anderen, in dit geval vaak mannen.
Om over na te denken? Allicht een soort gratis cursus zelfkennis. Ik vond het in ieder geval leuk om dit eens uit de doeken te doen. Overigens een curieus kenmerk van mezelf!
Enjoy the road
jijikwij
Maar LUISTER nu toch eens!
Luisteren. Een lastige kwestie. Te merken aan de vele klachten erover. Te graag met ons eigen onszelve bezig. Stiekem hopend dat anderen luisteren. Of toch de indruk geven.
Luisteren kent vele namen. ‘Luistert manneke, doet wat ge wilt. Ge kunt de bomen in!’ Gaat over een ander soort luisteren dan: ‘ Als ge niet luistert dan krijgt ge geen zakgeld.’ Over gehoorzamen dus! Of: Dat ik heel graag ‘s morgens bij een traag ontbijt in de tuin luister naar een concert van vroege merels. Over luisteren als genot, een invulling die in ons dagelijks gekwetter al eens faalt. Door de tand des tijds.
Er is ook luisteren naar wat gezegd wordt met als doel iemand begrijpen.Of dit lukt weten we niet door zelf te zeggen: ’Ik begrijp je.’ Dit laatste weet je pas als je erin slaagt om iemands mening, standpunt, redenering te correct te herhalen. Letterlijk, samenvattend of in eigen bewoording. Zonder toe te voegen, weg te laten, te interpreteren, te vervormen en zeker niet te beoordelen. Een vaardigheid in ieders bereik op voorwaarde dat we dat willen en allicht ook al eens inoefenen. Edoch bezijdens dit bestaat zoiets als luisteren voor gevorderden, misschien zelfs voor vergevorderden. Het gaat om vatten wat niet gezegd wordt. Eerder een kwestie van aanvoelen, door woorden heen kijken, tussen de lijntjes begrijpen. Een paar voorbeeldjes.
Hij: ‘Goed gevonden?’ Zij: ‘ Jawel, geen probleem.’ Vraag en antwoord matchen op een eerste gezicht. Alles oké. Maar dan valt het gesprek al een beetje stil. Niet de bedoeling natuurlijk. De vraag ‘ Goed gevonden?’ herbergt onderliggend de bekommernis om een babbel op gang te trekken. Om gênant stilzwijgen te voorkomen. Wie ook die ondertoon hoort en erop afstemt, antwoordt wellicht een beetje anders: ‘ Jawel. Ik dacht eerst met de tram te komen, maar ik vond eigenlijk niet meteen de juiste verbinding. Weet jij daar meer over?’ Als opstap naar leuke babbel.
Of neem deze. Zij: ‘ Ik zit ’s avonds vaak alleen en dan zijn die muren daar telkens weer.’ Hij: ‘ Maar ge moet je daar over zetten. Er is ‘s avonds toch veel te doen. Hier of daar. Ja, tussen de muren blijven hangen, is geen goede oplossing.’ En dan stopt het onderwerp. Een soort kortsluiting omdat hij het onderliggende signaal in het gesprek niet vat. Dat ze behoefte heeft – ook hier en nu - aan iemand die haar begrijpt, die meevoelt of mee invoelt in plaats van met clichés depanneert of zich ervanaf maakt.
Het meest belangrijke is niet wat iemand zegt maar te zeggen heeft. Gesprekspartners die dit laatste bij elkaar aanvoelen en erop aansluiten, beleven hemelse zaligheid aan samenzijn in gebabbel. Een niet aangeboren talent. Eerder een ontwikkelbare vaardigheid gegrondvest op bijpassende attitude. Al vallen en opstaan.
‘Als je luistert om te begrijpen in plaats van om te reageren,
ontstaat echt contact.’
Enjoy the road
Jijikwij