Waarom een goede openingszin wél uitmaakt

Luisteren. Een lastige kwestie. Te merken aan de vele klachten erover. Te graag met ons eigen onszelve bezig. Stiekem hopend dat anderen luisteren. Of toch de indruk geven.

Luisteren kent vele namen. ‘Luistert manneke, doet wat ge wilt. Ge kunt de bomen in!’ Gaat over een ander soort luisteren dan: ‘ Als ge niet luistert dan krijgt ge geen zakgeld.’ Over gehoorzamen dus! Of: Dat ik heel graag ‘s morgens bij een traag ontbijt in de tuin luister naar een concert van vroege merels. Over luisteren als genot, een invulling die in ons dagelijks gekwetter al eens faalt. Door de tand des tijds.

Er is ook luisteren naar wat gezegd wordt met als doel iemand begrijpen.Of dit lukt weten we niet door zelf te zeggen: ’Ik begrijp je.’ Dit laatste weet je pas als je erin slaagt om iemands mening, standpunt, redenering te correct te herhalen. Letterlijk, samenvattend of in eigen bewoording. Zonder toe te voegen, weg te laten, te interpreteren, te vervormen en zeker niet te beoordelen. Een vaardigheid in ieders bereik op voorwaarde dat we dat willen en allicht ook al eens inoefenen. Edoch bezijdens dit bestaat zoiets als luisteren voor gevorderden, misschien zelfs voor vergevorderden. Het gaat om vatten wat niet gezegd wordt. Eerder een kwestie van aanvoelen, door woorden heen kijken, tussen de lijntjes begrijpen. Een paar voorbeeldjes.

Hij: ‘Goed gevonden?’ Zij: ‘ Jawel, geen probleem.’ Vraag en antwoord matchen op een eerste gezicht. Alles oké. Maar dan valt het gesprek al een beetje stil. Niet de bedoeling natuurlijk. De vraag ‘ Goed gevonden?’ herbergt onderliggend de bekommernis om een babbel op gang te trekken. Om gênant stilzwijgen te voorkomen. Wie ook die ondertoon hoort en erop afstemt, antwoordt wellicht een beetje anders: ‘ Jawel. Ik dacht eerst met de tram te komen, maar ik vond eigenlijk niet meteen de juiste verbinding. Weet jij daar meer over?’ Als opstap naar leuke babbel.

Of neem deze. Zij: ‘ Ik zit ’s avonds vaak alleen en dan zijn die muren daar telkens weer.’ Hij: ‘ Maar ge moet je daar over zetten. Er is ‘s avonds toch veel te doen. Hier of daar. Ja, tussen de muren blijven hangen, is geen goede oplossing.’ En dan stopt het onderwerp. Een soort kortsluiting omdat hij het onderliggende signaal in het gesprek niet vat. Dat ze behoefte heeft – ook hier en nu - aan iemand die haar begrijpt, die meevoelt of mee invoelt in plaats van met clichés depanneert of zich ervanaf maakt.

Het meest belangrijke is niet wat iemand zegt maar te zeggen heeft. Gesprekspartners die dit laatste bij elkaar aanvoelen en erop aansluiten, beleven hemelse zaligheid aan samenzijn in gebabbel. Een niet aangeboren talent. Eerder een ontwikkelbare vaardigheid gegrondvest op bijpassende attitude. Al vallen en opstaan.

‘Als je luistert om te begrijpen in plaats van om te reageren,
ontstaat echt contact.’

Enjoy the road
Jijikwij

‘Schat, mag ik straks de boodschappen doen? Ik wil nu eerst mijn geest en lichaam reinigen, ontslakken, genieten van me-time. Contact maken met de hemelenergie om het vuur in mij wakker te maken, om meer levensintensiteit te ervaren. Weer online komen met mijn leven op weg naar meer vreugde en geluk, minder angst en verdriet. Lichaam, hart en geest ontspannen. Mijn chakra’s in balans brengen, ….’‘Oké schat, maar vergeet niet onze kleine te verschonen, de badkamer op te ruimen, de vuilbakken proper te maken en onze Jef naar de pianoles te brengen. Onderweg ook nog de boodschappen.’

Het lijken haast twee afgescheiden afzonderlijkheden. De dagelijksheid enerzijds en wat er echt toe doet anderzijds: het eigen geluk. Dit laatste is er niet vanzelf. We zouden het moeten maken. Geluksbevorderend ondernemen buiten de werkuren als het ware. Zo is er sprake van een spreidstand die suggereert dat dagelijksheid ons met diepe onvervuldheid achterlaat. Dat moet dan recht worden getrokken. En dat kan, dixit ons heilig geloof in de maakbare mens. Door heel specifieke dingen te doen of te laten. Een speciaal programmaatje te schrijven en plichtsgetrouw uit te voeren. Of een beroep te doen op zelfhulpboeken, gelukcoaches of goeroe’s.

Wie jaagt op geluk erkent het eigen ongeluk: "Er is iets mis met mij, want het lukt mij niet om gelukkig te zijn". Misschien klopt dit wel. Het is ook goed om voor het eigen geluk te zorgen, maar niet als een gepland doel zoals bv. binnen het jaar een huis kopen of naar Santiago de Compostela wandelen. Geluk is geen onderneming maar het effect van wat je doorheen de dag onderneemt. Het overvalt ons als we ons doen en laten niet kapot beredeneren maar meer intuïtief keuzes maken. Naast na-denken ook meer na-voelen wat bij ons (niet) past. Het buikgevoel een kans geven of ‘go with the flow’. Maar ook vrede nemen met onvolmaaktheid, mislukking, tegenslag of met de steenharde vaststelling dat we toch niet de beste, grootste, meest succesvolle zijn. Er rust in vinden en er zelf heimelijk om kunnen lachen.

Hij zocht het geluk in het dal, aan de top,
maar werd het zoeken moe.
Eerst toen hij zei: ‘ Ik geef het op.’
Kwam het naar hem toe.
(Toon Hermans)

Enjoy the road
Jijikwij

Je hebt een fijne partner, maar je voelt je geregeld eenzaam. Of je bent single en eenzaamheid is je vreemd.

Eenzaamheid is geen toestand of situatie maar een gevoel. Gevoelens of emoties geven je onverbloemd en bovendien algeheel gratis feedback over hoe het met je gaat. Ze bedriegen je nooit. Zo berichten ze permanent over fysieke issues. Je voelt je dan bv. moddermoe of kipfit. Maar ze tweeten ook over de rest. Over je psychisch welbevinden. Of je je goed in je vel zit of niet. Of je je zin doet ofwel slaafje bent van gewoontes, tradities, sociale druk of ingebedde overtuigingen over hoe je je best gedraagt als  man, als vrouw, als pa of ma, als werkende of vrijetijdbestedende mens. Of jij je in vrolijk gezelschap ook echt blij voelt of ondergesneeuwd geïrriteerd. Of jij je echt verbonden voelt met je partner. Of je elkaar waarderend ondersteunt om jezelf te zijn of daarentegen elkaar in een rol manoeuvreert die veel spanning en ongemak oplevert.

Gevoelens van eenzaamheid vertellen jou dat je je afgesneden voelt van jezelf. Niet kan zijn wie je bent. Tijdelijk in bepaalde omstandigheden, chronisch of zelfs permanent. Ze kunnen jou overvallen als je alleen bent maar ook in opgeleukt gezelschap. Je kan je verbonden voelen met anderen terwijl je alleen bent en dit laatste ook al eens opzoekt. Of omgekeerd, je kan soms alleen zijn maar geen last hebben van eenzaamheid.

Ooit verwoordde ik het onderscheid als volgt: ‘Ik wil me al eens terugtrekken in mijn eigen verdomhoekje. Ik zoek gemakkelijk het alleen zijn op, sommigen denken dat ik er een beetje verslaafd aan ben, maar ik ervaar dat niet zo. Het voelt eerder aan alsof ik dan met mijn beste kameraad op pad ben. Die niets vraagt en er altijd is als ik het wil. Die ik gemakkelijk kan verlaten en terug opzoeken. Die me niet lastig valt met eisen of verwachtingen. Die me niet bekritiseert als ik zwijg. Die daarentegen toelaat, laat zijn, laat gaan en staan.’

Dit lijkt misschien een soort feestelijke ode aan alleen zijn, terwijl velen dit eerder verafschuwen. Er bang van zijn en ook door de omgeving als eenzaat aan de kant worden gezet. In de moderne razernij van elektronisch gekwetter, van drukkende sociale drukte, van overbevolkte lawaaierigheid, is alleen zijn zonder zich eenzaam te voelen een hemels cadeau.

'Ik hou ervan om alleen te zijn
maar vind het eng om me alleen te voelen.’

Enjoy the road
Jijikwij