terug

Waarom voornemens vaak niet werken

zaterdag 17 januari 2026

We hebben ze gemaakt en uitgesproken. Bij het begin van nieuw. Regelmatig sporten, minder alcohol of roken. Meer tijd samen met partner en kids. Genieten van klein geluk. Dat deden we ook bij vorige jaarwisselingen. Zo ongeveer gelijk maar niet gelukt. Zwakke wil?
De jaarwisseling. De geschikte tijd om gedragen door feeststemming te prakkezeren over wat voorbij is en voornemens uit te spreken over de komende tijd. Dit hoort tot geplogenheden die na zovele jaren diep in ons brein een onbewuste tendens hebben ingebouwd om het spelletje mee te spelen. Het gebeurt allemaal buiten onze bewuste controle om en het vervolg laat zich raden. Eens de voornemens gemaakt en verkondigd, volgt de orde van de dag. Zeg maar de gewone gang der dingen, zoals ze in ons brein liggen geprogrammeerd.

Is voornemens formuleren dan zinloos? Dat nu ook weer niet maar wie ze ook waar wilt maken, komt geregeld Sysifus tegen: na enige inspanning terug naar af. En zeg nu zelf, de lokroep van biertjes of wijntjes of bewerkt comfortfood en bv. snelle snacks is echt moeilijk te weerstaan op momenten dat we ons (nog) gezond voelen. En beloningen in de verre toekomst moeten het doorgaans afleggen tegen voldoening die nu kant en klaar op ons bord ligt. We botsen dus op een uiterst hardnekkige aandrang die ons dagelijks ook nog eens ingelepeld wordt, namelijk om het leven nu te leven, want het is al zo kort. Wat we gezegd hebben te willen doen, omzetten in doen wat we gezegd hebben te willen doen - oef, een moeilijke zin - gaat niet vanzelf. Er is moeite en vooral volharding voor nodig, aangestuurd door een ondubbelzinnig voornemen om voornemens te doen lukken.

Tot zover enige theoretische bespiegelingen. Kan er nog iets meer praktisch? Ja zeker, hier een probeersel. Vooreerst dit. Voornemens slaan doorgaans op symptomen zoals minder alcohol, meer thuis bij partner en kids of meer sporten. Onderliggend gaat het om langeretermijndoelen zoals gezond blijven en bv. betekenisvol bijdragen tot gezinswarmte. Kijk dus bij elk voornemen jezelf recht in de ogen en taxeer hoezeer jij je door deze onderliggende doelen geraakt voelt. Hoe zwaar ze in jouw weegschaal wegen tegenover andere, zoals de eerste of de beste willen zijn, de grootste willen hebben op weg naar ‘the sky is the limit’. Iets voornemen omdat eenieder dat doet bv. bij de jaarwisseling, faalt bij voorbaat. Idem als je met verstand een voornemen maakt terwijl jouw gevoel de andere kant uitkijkt zoals in de quote: ‘ Het belangrijkste in het leven is liefde maar het werk gaat voor!’

En dan nog dit. Beperk je niet tot het formuleren van het ‘wat’ zoals bv. meer sporten maar maak met jezelf ook meetbare afspraken over het ‘hoe’: ‘één sigaret per dag’ of ‘ éénmaal thuis, dan gaat het werk op slot’ of ‘ twee maal joggen per week’ of... Praat bij elke verleiding om af te wijken tegen jezelf: ‘Neen, dat ga je nu niet doen, de afsapraak was ....’ En, breng al wie met regelmaat in jouw omgeving vertoeft hiervan op de hoogte, zodat ze jou er kunnen over aanspreken. Organiseer dus zelf zoiets als sociale controle.

Wat je uiteindelijk moet bereiken, is dat wat begon als een bewust gekozen voornemen omgezet geraakt in een onbewuste kracht die ervoor zorgt dat je er ook effectief naar handelt als nieuwe conflictvrije geneigdheid of gewoonte. Een leuk voorbeeld van hoe we het besturingssysteem van ons gedrag ook zelf kunnen programmeren. Succes.

                                               'Stop met goede voornemens, neem goede beslissingen!'

Enjoy the road

jijikwij

geplaatst door jijikwij - 1751 keer gelezen